براي خواندن مطالب بيشتري درمورد درگز به آرشيو موضوعي مراجعه نماييد.

 بعد از عید هم بامطالب جدید در خدمت شما هستم.
به امید دیدار...

بنديان درگز:

يكي از آثار تاريخي شهرستان درگز مي باشد كه در سال 1369 به دنبال خاكبرداري وتسطيح زمينهاي زراعي شناخته شد ومقدمات كاوش منطقه از سال 1373 آغاز شد.اين اثر تاريخي از بناهاي دوره ساساني محسوب مي شود كه در 2كيلومتري شمال غرب شهرستان در كنار رودخانه درونگر واقع شده است وبه سبب آب بندي كه در اين ناحيه قرارداشته به بنديان معروف است .در نخستين فصل كاوش تالاري به ابعاد 8×10 متر خاكبرداري شد .كه به احتمال زياد داراي سقفي چوبي ومسطح بوده وبرفراز ستونها قرار داشته است .جالبترين قسمت تالار تصاويري است كه به صورت گچبري دورتادور اين تالار نقش شده استوكتيبه هايي به خط پهلوي نيز كشف گرديده است .اين نقش ها وتصويرها موضوعات متعددي را بازگو مي كنند از جمله شكار ، جنگ ، صحنه هاي مذهبي وتفويض قدرت كه در همه آنها روح اعتقادي وايراني متجلي است. آتشدان گچي زيبايي در مقابل تالار به آتشكده قرار دارد.

تپه خاخيان:

كه در حدود 7كيلومتري غرب شهر درگز در كنار جاده درگز – نوخندان قرار گرفته سفالهايي مربوط به هزاره اول قبل از ميلاد در آن واقع است .اين تپه داراي 8متر ارتفاع و53 متر طول و37متر عرض مي باشد.

تپه صاحبجان:

كه در قسمت شمال غربي شهر درگز واقع است وساختمان تپه از بناهاي قبل از اشكاني مي باشد كه در دوره ساساني متروك شده است . خشت هايي كه در آن بكار رفته 45×45 سانتي متر مي باشد و13 سانتي متر قطر دارند . اين تپه از سمت شمال با بقعه سيد( قدمگاه) همجوار است . تپه داراي 15متر ارتفاع و51 متر طول طول و37 متر عرض دارد.

تپه غازان بيك:

كه در روستايي به همين نام در كنار جاده به فاصله نيم كيلومتري راه شمسخي خان به درگز قراردارد كه حدود 700 متر از سطح دريا ارتفاع دارد . قبرستان شمسي خان متعلق به اقوامي است كه در تپه غازان سكونت داشتند ومربوط به دوره پارتي وساساني است .دخمه هاي موجود در غازان بيك احتمال اينكه قوم ماد در اين منطقه نيز بوده تقويت مي كند زيرا مادها دخمه نشين بوده اند.

نوروز تپه:

   در جنوب شهر درگز در بخش چاپشلو در كنار آبادي ينگه قلعه قرارگرفته اين تپه كه در كناره جنوبي جاده آسفالته درگز به چاپشلو قرار دارد متعلق به قرون 3و4 هجري قمري مي باشد.

تپه يوخار قلعه:

اين تپه در 12 كيلومتري غرب شهر درگز قرارگرفته كه تا اواخر دوره ساساني وحتي در دوره اسلامي آباد ومسكوني بوده است.اين تپه متعلق به هزاره پنجم قبل از ميلاد بوده است. سفال هاي منقوش ما قبل تاريخي آن از هزاره پنجم قبل از ميلاد شروع شده وتا اواخر دوره ساساني واسلامي از تپه استفاده مي شده است. تپه يوخار قلعه داراي قسمت هاي مختلفي است كه در جبهه هاي غربي آن بيشتر آثار سكونتهاي ما قبل تاريخ ودر شرق آن دوره هاي تاريخي ودر بالاي آن آثار دوره اسلامي مشاهده مي شود .اين تپه ها در حاشيه ابادي قره قوينلو واقع شده است.

يارم تپه:

اين تپه شامل آثار اولين سكونت اقوام دوره ما قبل تاريخ وروزگار باستان در دشت است وظاهرا اين اقوام از هزاره پنجم قيل از ميلاد در اين محل ساكن شده ومدارج ترقي را تا اواخر دوره ساساني در اين جلگه پيموده اند . يارم تپه به علت سكونت هاي مداوم شكل مرتب ومنظمي را ندارد.تمدن يارم تپه را مي توان معرف تمدن شمال شرقي ايران كه تاكنون مطالعه گسترده اي درمورد آن نشده است. برخي از نقوش  برروي سفال ها منحصر به فرد بوده وداراي خصوصيات ومشخصات محلي مي باشد اين تپه تاريخي در حدود 500 متري غرب بنديان ودر مجاورت رود درونگر قراردارد.

پلكان نادري :

يكي از آثار تاريخي وكارهاي برجسته نادر شاه افشار در اين شهرستان راه مالرو وارابه رو در ارتفاعات صعب العبور ودشوار الله اكبر است كه نشانه عزم واراده نادري مي باشد .اين راه كه به گويش محلي به آن نردبان يولي مي گويند در گردنه جنوبي الله اكبر كنار جاده شوسه ونزديك آبادي كپكان قراردارد .در حدود 55 خم و900 پله است كه براثر تراش سنگها ايجاد شده است .درازي هر پله سه متر وپهناي آن سي سانتي متر وارتفاع آن سيزده سانتي متر است در كمرگاه كنار پلكان سه كتيبه مربوط به اين اثر وجود دارد . فقط در يكي از كتيبه ها ( هو ، محمد زمان) ودر ديگري ( نصرمن ا…) ديده مي شود.

امامزاده محمد ديباج:

از امامزاده هاي اين شهرستان امامزاده محمد ديباج كه در آبادي شيلگان از توابع بخش لطف آباد درگز ودر كنار مرز ايران وتركمنستان مقبره اي به نام امامزاده محمد وجود دارد . محمد فرزند امام جعفر صادق ملقب به ابوجعفر كه در سال 144 ه ق در مدينه چشم به جهان گشود . تبار مادرش خديجه به امام حسين (ع) مي رسد وچون كسي بود كه بنا به درخواست وتاييد مردم حجاز به حكومت نشست .اورا اميرالمومنين ناميدند .وبه سبب زيبايي اندام وچهره به او لقب ديباج دادند .محمد درجرجان درگذشت ومامون براي او نماز خواند اين واقعه در سال 203 ه.ق اتفاق افتاد.

بقعه ابوالمعجن :

ابوالمعجن از مردان نامدار ومتنفذ دوره جاهليت بود كه از ابتدا از در ستيز با اسلام درآمد وبعد با قبيله خود به پيامبر گرويد وجزء صحابه درآمد . شاعري مطبوع الشعر وكريم وصاحب روايت بود ودر شرب خمر افراط مي كرد . به خاطر شراب خواري حد خورد وتبعيد گرديد . ولي گويند تا بدان پايه به اسلام ايمان داشت كه در جنگ قادسيه از تبعيد گاه گريخت وخود را به كارزار رسانيد . اورا دستگير وزنداني كردند.هيچ دور نيست كه ادامه فعاليتهاي ابوالمعجن در درگز صورت گرفته باشد. زيرا قلعه زرين وكوه باورد را محل جنگهاي او برشمرده اند. اگر دامنه زرين كوه در 22 كيلومتري غرب درگز به فاصله 20 كيلو متري در جاده درگز به درونگر پيش برويم در شرق آبادي جلفا به بقعه اي مي رسيم كه مردم آن را ابوالمعجن مي خوانند . اين بقعه عبارتست از يك محوطه بزرگ كه در آن درختي ديده مي شود ودر انتهاي حياط ، ايوان وسپس اطاق بزرگ 10×5 متري مي باشد كه هشت متر آن را برآمدگي به نام قبر ابوالمعجن تشكيل مي دهد. از سال وفات وانتهاي عمر ابوالمعجن اطلاع دقيقي در دست نيست.

قدمگاه:

 در قسمت شمال غربي شهر درگز مقابل تپه باستاني صاحبجان بقعه ووآرامگاه سيد ابراهيم فرزند سيدمحمد كه از سادات وصالحان قرارگرفته . در بازديدي كه از محل انجام شده تنها سنگ قبري سيماني ملاحظه گرديده كه برروي آن نوشته شده بود «آرامگاه سيد ابراهيم ولد سيد محمد» وهمچنين تصوير يك شانه برروي سنگ حك گرديده بود .بنا به اعتقادات اهالي منطقه اتاقي گنبدي شكل به مساحت تقريبي 8×6متر مربع وبر كنار جاده درگز به ارتيان قرارگرفته كه امروز متصل به شهر درگز گرديده است.

زيارتگاه سيد قاضي سلطان:

 در شمال غربي شهر درگز در دو كيلومتري غرب آبادي ارتيان نزديك آبادي خاخيان بقعه اي ديده مي شود كه در وضع فعلي سرتاسر بنا را تالاري تشكيل مي دهد كه پشت تالار دو اتاق قرار گرفته است . اتاق اول پيش بقعه واتاق دوم خود مزار مي باشد. در غرب وپشت بقعه ساختمان هايي است كه به نظر مي رسد روزي اباد بوده اند سنگ قبر اين مزار به نام مير قاضي سلطان است ومعلوم نيست از كدام طبقه شخصيت هاي خاوران است .مردم اين منطقه ميرقاضي سلطان را از صالحان واولياء خدا مي دانند ومعتقدند كساني كه داراي گلو درد هستند با ريختن ماست بر روي سنگ رليسيدن آن با زبان شفا مي يابند از آن رو به آن قاتقلي امام مي گويند.

بقعه علامه شهرستاني:

در بخش نوخندان يعني حدود 17 كيلومتري شمال غربي شهر درگز وبه فاصله يك كيلو متري غرب ابادي حضرت سلطان بقعه علامه شهرستاني صاحب كتاب الملل والنحل وجود دارد .بناي اين ساختمان كه 58 متر طول و37 متر عرض دارد ومتعلق به دوره تيموري مي باشد.

امامزاده سيد يوسف:

حدود 10 كيلومتري جنوب غربي درگز در حاشيه شمال غربي آبادي سادات زيارتگاهي وجود دارد كه به امامزاده سيد يوسف مشهور است . اين زيارتگاه مورد اقبال اهالي قرارگرفته وسيد يوسف را از صالحان واولياي خدا مي دانند كه در اكثر موارد حاجاتشان را برآورده مي كند . بناي اين ساختمان متعلق به قرن 13و14 هجري مي باشد.

زيارتگاه علي بلاغ:

 در آبادي جان عزيز وسط كوه علي بلاغ چشمه اي جاري است كه به آن چشمه علي چشمه علي بلاغ مي گويند . از جاده قوچان به درگز ابتداي منطقه درونگر يعني 80 كيلومتري غرب درگز جاده فرعي شوسه اي به سمت زيارتگاه علي بلاغ جاري مي شود . مردم منطقه معتقد هستند كه در يكي از جنگها گذر امام علي (ع) به اين منطقه افتاده وآب چشمه را متبرك ساخته است . اما اين مطلب نمي تواند واقعيت باشد.

آرامگاه صيد علي خان درگزي:

صيد علي خان درگزي از شعراي معروف متاخر واستاداديب نيشابوري وملك الشعراي بهار مي باشد كه از بنيان گزاران مكتب ادبي واجتماعي وسياسي معروف واصحاب سراچه بود . آرامگاه رو به ويراني شاعر واستاد گرانمايه كه به سبك ابنيه دوره قاجار ساخته شده در گورستان قديمي شهر مي باشد.

غار قزلق:

از نمونه غارهاي اين منطقه غاز قزلق يا غار ديو است كه در 22 كيلومتري جنوب شرقي درگز بعد از روستاي قزلق در نيمه راه ارتفاعات شازي وكاني گاز قرار داردواز محل هاي اعتقادي وديدني درگز است كه داراي 3 درب ورودي در كف دره ونيمه هاي بلند مي باشد . طول غار حدود يكصد كيلومتر داراي دو دالان مي باشد. نوع غار از غارهاي آهكي است كه احتمالا در دوران عصر حجر مورد استفاده انساني بوده است.

غار شادمينه(شادمهنه):

واقع در 16 كيلومتري غرب درگز در 300 متري علامه شهرستاني كه بقاياي دژ نظامي مربوط به قرن پنجم ودوره سلجوقي مي باشد.

موزه حيات وحش:

اين موزه درچهل كيلو متري جنوب غربي شهرسان درگز درپارك  ملي تندوره(چهلمير)قراردارد

مساجدتاريخي شهر درگز عبارتند از:

مسجد جامع  - مسجد يزديها – مسجد تركها.

اطلاعات تاريخي:

 تاريخ منطقه اي كه شهرستان كنوني درگز در آن واقع گرديده پيشينه اش به دوران پيش از اسلام وبه زمان مهاجرت آرياييها به فلات ايران مي رسد .منطقه اي كه شهرستان درگز در آن قرار دارد از نظر قدمت مربوط مي شود به دوران اشكانيان بدين صورت كه تيرداد اول اشكاني به مناسبت پيروزيهايي كه در جنگ با سلجوقيان بدست آورد شهر داراگرد را بنا نهاد .كه در اثر مرور زمان به درگز تغيير نام يافت . از آن زمان به بعد اين منطقه مورد تجاوز بيگانگان ويا مورد حمايت سرداران ايراني بوده است.

   در كتاب خاوران راجع به ايجاد منطقه  داراگرد آمده است كه (آرشك ،ارشك، اشك ) از داراگرد اساس پادشاهي پانصد ساله پارتها را بنيان گذاشت.

شهرستان درگز از چهار بخش مركزي ، نوخندان ، چاپشلو و لطف آباد تشكيل شده است. بخش نوخندان از دو دهستان به نامهاي شهرستانه به مركزيت برج قلعه شامل 18آبادي ودرونگر كه 17 آبادي را در خود جاي داده است وبخش چاپشلو كه شامل دهستانهاي قره باشلو و ميانكوه كه حدود 50 آبادي دارد وبخش لطف آباد از دو دهستان ديباج با 11 آبادي وهزار مسجد با 9 آبادي تشكيل شده است.

جمعيت شهرستان طبق سرشماري سال 1375 به 78100 نفر مي باشد. سهم جمعيت اين شهرستان از كل استان 3/1 درصد است.

راه هوايي و ريلي ندارد راههاي زميني از نوع راه شوسه مي باشد.

مردم اين شهرستان به زبانهاي تركي ، كردي ، تركمني وفارسي صحبت مي كنند. شهرستان درگز از طوايف مختلفي چون كرد وترك وفارس وتركمن وعرب تشكيل شده است كه هر يك از اين اقوام به شاخه هاي مختلفي نيز تقسيم مي شوند.

شهرستان درگز به فاصله 258 كيلومتري از مركز استان واقع است.

در طول جغرافيايي 59درجه و6 دقيقه وعرض جغرافيايي 37درجه و26 دقيقه واقع است.

ارتفاع اين شهرستان از سطح دريا 500 متر مي باشد كه اين ميزان در همه جا يكسان نيست.

وسعت اين شهرستان در حدود 4194 كيلومتر مربع است

از كوههاي مهم آن : الله اكبر ( كه از رشته كوههاي هزار مسجد است) ، كوه چوريك ، كوه مانيس ، كوه خرپشتي داغ هستند.واز رودهاي مهم آمي توان به : رود درونگر ( كه روي زندگي مردم منطقه اهميت زيادي دارد )، رود زنگلانلو، رود قره تيكان.

معادن ومنابع زير زميني درگز شامل (آهك ، گج، سرب ، گل سرشور، سنگ مرمر )مي باشد.

اين منطقه به دليل اينكه در داخل كوهستان هزار مسجد واقع است داراي آب وهواي سرد كوهستاني است البته در نواحي پست گرم وپوشيده از مراتع وچمنزار است . مركز شهرستان درگز از آب وهواي گرم ونيمه مرطوبي برخوردار است كه بيشترين درجه حرارت در تابستان 38 درجه بالاي صفر وكمترين آن در زمستان 2درجه زير صفر است وميزان بارندگي سالانه آن 350 ميلي متر مي باشد.

سوغات:

  از مهمترين سوغات مرزي شهرستان درگز مي توان به برنج لائين ودرونگر اشاره كرد كه به لحاظ كيفيت وعطر بالا در نوع خود كم نظير مي باشد.

همچنين كشمش وگردو درگز نيز از مرغوبيت خاصي برخوردار است .از ديگر سوغاتي هاي درگز جارو – سيب درختي (لبناني وعباسي) وگلابي مي باشند.

درگز سرزميني با تمدن بيش از هفت هزار سال از يك طرف مركز حكومت پارتيان واز طرفي نشان از زرتشتيان يكتا پرست دارد وكتاب مقدس زرتشتيان ( اوستا) قديمي ترين كتابي است كه نام ابيورد در آن آمده است.از سويي به علت نزديكي به مرو مركز امپراطوري جهان اسلام مورد رفت وآمد شخصيتهاي سياسي وعلمي روزگار بوده واز مردمان اينجامردماني صاحب فكر وصاحب شخصيت وصاحب فرهنگ وانديشه وتمدن ساخته است.

درگز در اصل داراگرد (شهر دارا ) بوده كه تيرداد اشك دوم پادشاه اشكانيان در سال 237 قبل از ميلاد مسيح آن را در ناحيه آپارات ( پارت – يوناني ) ساخت وپايتخت دوم خود قرار داد در دوران اسلام اين به داراجز ودرجز وبعدها به درگز تغيير نام داد.

گردشگاهها ومراكز تفريحي :

پارك شادي:كه قديمي ترين پارك شهرستان مي باشد.

پارك ملت :در فاصله يك كيلومتري شهر درگز در مسير جاده درگز – چاپشلو واقع است.

پارك جنگلي چهل مير:كه معروفترين دره منطقه است ودر قسمت شرقي پارك تندوره واقع است.

دره امام قنبر:كه در 20 كيلو متري جنوب شهر درگز قراردارد.

دره چرلاغ:كه در 34 كيلومتري جنوب غربي شهر درگز قرار گرفته است.

دره درونگرودر بادام:كه در مسير جاده درگز به قوچان ودر امتداد رودخانه درونگر قرار دارد .

دره شمسي خان:كه در قسمت جنوب شرقي شهر درگز در فاصله 50 كيلومتري دره درگز واقع شده است.

دره قزلق:اين دره وقوزغان دره در مرز ايران وتركمنستان حدود 45 كيلومتري شرق درگز واقع است.

آبگرم:منطقه آبگرم واردوگاه اميدهاي انقلاب اسلامي در 15 كيلومتري جنوب شهر درگز ودر مسير جاده درگز به چاپشلو واقع است.

قرخ قيز(چهل دختر):در 5 كيلومتري جنوب شهر درگز قرار گرفته كه كوهي منفرد وكم ارتفاع است. اين كوه رسوبي ومربوط به دوران دوم و اواخر دوران سوم زمين شناسي است. نام قرخ قيز يادگاري از نياكان اوليه است كه از حدود پنج هزار سال پيش در اين سرزمين مي زيستند.

پارك ملي تندوره:كه در منتهي اليه شمال شرقي كشور ودر حدود شمالي استان خراسان در شهرستان درگز واقع است كه با سيمايي كوهستاني وصخره اي با دره هاي عميق وتپه ماهورهاي بلند ومرتفع با شيب هاي متغير در جهات مختلف جغرافيايي مي باشد . وتندوره نام چشمه اي است كه در اين پارك جنگلي جاري مي باشدبه همين دليل اين پارك را تندوره مي نامند . تندوره به زبان كردي به معني تنور مي باشد واز آنجايي كه اين چشمه از حوض هايي شبيه به تنور خارج مي گردد بر آن نام تندوره نهاده اند. 

غار قزلق:از نمونه غارهاي اين منطقه غاز قزلق يا غار ديو است كه در 22 كيلومتري جنوب شرقي درگز بعد از روستاي قزلق در نيمه راه ارتفاعات شازي وكاني گاز قرار داردواز محل هاي اعتقادي وديدني درگز است كه داراي 3 درب ورودي در كف دره ونيمه هاي بلند مي باشد . طول غار حدود يكصد كيلومتر داراي دو دالان مي باشد. نوع غار از غارهاي آهكي است كه احتمالا در دوران عصر حجر مورد استفاده انساني بوده است.

غار شادمينه(شادمهنه):واقع در 16 كيلومتري غرب درگز در 300 متري علامه شهرستاني كه بقاياي دژ نظامي مربوط به قرن پنجم ودوره سلجوقي مي باشد.

 صنايع دستي :

  پوستين دوزي:مردم درگز در سال 1300 شمسي قسمت عمده اي از احتياجات خود را از قبيل فروشگاه پوشاك و… را تهيه مي كردند ، در زمستان مردان پوستيني يا قبايي كه به آن چوخا مي گويند از پشم گوسفند وموي بز به صورت يك نوع برك زبر وضخيم مي بافتندوبه تن مي پوشاندند. پوستينهاي درگز از حيث پرداخت در خراسان وحتي ايران معروف بوده اما امروز پوستين دوزي رونق خود را از دست داده وشايد تعداد كارگاههاي آن از 5 مورد تجاوز نكرده باشد.

  قالي بافي :

 اين صنعت هنوز در بعضي از روستاها به صورت سنتي ادامه دارد وممر درآمدي براي خانواده ها مي باشد.

انجمنهاي فرهنگي وهنري شهرستان عبارتند از:

انجمن قرآن ونهج البلاغه- انجمن شعر وقصه – انجمن نويسندگان – انجمن سينماي جوان – انجمن عكاسان – انجمن موسيقي – انجمن خوشنويسان – انجمن هنرهاي تجسمي- انجمن نمايش

مراكز فرهنگي وهنري:

الف ) شهرستان درگز در حال حاضر چهار كتابخانه عمومي دارد:

- كتابخانه عمومي شهيد بهشتي درگز: كه در سال 1346 تاسيس شده وداراي دوازده هزار جلد كتاب مي باشد.

- كتابخانه عمومي نوخندان : در سال 1346 تاسيس شد كه داراي نه هزار جلد كتاب مي باشد.

- كتابخانه عمومي لطف آباد : كه در سال 1347 شمسي تاسيس شده وداراي نه هزار جلد كتاب است.

- كتابخانه عمومي چاپشلو: در سال 1358 تاسيس شده كه داراي هفت هزار وپانصد جلد كتاب مي باشد .

- كتابخانه (غير دولتي) عمومي علامه شهرستاني:كه در سال 1379 تاسيس شده كه داراي شش هزار وچهارصدو دوازده جلد كتاب مي باشد.

ب )شهرستان درگز يك واحد سينمايي به نام سينما فرهنگ دارد كه داراي 350 صندلي ودر دو طبقه ، خدمات نمايش فيلم شهرستان را انجام مي دهد. درجه 4 وداراي يك دستگاه پروژكشن جهت نمايش فيلم مي باشد.

ج) شهرستان درگز داراي يك مجتمع فرهنگي وهنري مي باشد كه وابسته به اداره فرهنگ وارشاد اسلامي مي باشد . اين مجتمع در زميني به وسعت 4هزار متر مربع واقع گرديده كه مراحل ساخت آن به اتمام نرسيده است وفقط كلاسهاي آموزشي وقسمت اداري آن مورد استفاده وبهره برداري قرار گرفته است.